سهردێرهكان
بازرگانی و دۆسێی ئەنفال وەك نمونە . .حە سەن مەلا
بازرگانی و دۆسێی ئەنفال وەك نمونە
حەسەن مەلا
لە دوای ڕاپەڕینەوە مرۆڤایەتی بەرگی تری پۆشی، سەیرە ئەوە ی ستەم دید و گوندە ڕووخاوە و ماڵی بەتاڵنكرا و هەناسە سارد بوو هێند پەراوێز خراوە بووە تەنانەت وەك پاشكۆی مرۆڤایەتیش لە لایەن دەستەڵاتی كوردی تەماشا دەكرا .
ئەوی رزگاری بوو لە پرۆسەی ئەنفال لە ئۆردوو گاكان تاڵاوی زۆر بینی، سەر ڕای ئەوەش دە ستەڵاتی كوردی یەكەم كاری لە دوای ڕاپەرین ئەنجامیدا ، بە بریاری بەرەی كوردستانی ئەو كات بوو لە چاش و مستە شار و خاك فرۆش و شەهیدی پێشمەرگەو…… هتد خۆش بوون .
هەر ئەو بریارە نا یاسا یی و نا عورفیە بوو دەرفەتی ڕەخساند بۆ هەزار و سەدان چاش و خائین و كورد فرۆش و وەڵات فرۆشان لە دەستەڵات و حكومەتی كوردی نزیك بنەوە پلە و پۆستی باش وەربگرنەوە ئاوێزانی حكومەرانی بن ، جارێكی تر بەبن بە ستەم كاری كوردی و پیرۆزەی شەهید و ئەنفال و كەرامەتی تاكی كورد بەشكێنن و سوكایتی بە پیرۆز ترین و بە بەهاترین دۆسیەی مرۆڤی كورد بكەن .
ئاخرئەوانە یەكەم كارەیان لە دوای ڕاپەرینی پیرۆز وەنكردنەوە و ئیهمال كردنی دۆسیەی ئەنفال و ( جینۆسایدی كورد) بووە ،
یەكێكی تر لە كارە ناشرینەكانی هەندێك لە بازرگانانی ئەنفال هەندێك كەس بە ناوی ڕیكخراوە و ڕۆژنامەنووسە هەموو ڕۆژێك یان هەفتەی جارێك دەهاتن دەیاندا لە دەرگای ماڵی كەس و كاری ئەنفالكراوەن ناویانیان دەنووسی دەیان گوت كۆمەكەتان دەكەین ، كە ئەو ڕۆژگار مەگەر خودا بزانێت چەند هەژار و نەبوونە بوون ، ئەوە قارمانان كەچی لە بە ڕێژەی لە 95./ كاریان گەندڵی دزی كردن بوو دەچوون ، كۆمەكەی هەتیوان و بێ سەرپەرشیارانی ئەوێ ڕۆژێك بووە دە دەزی.
بەم دوایە هەتا سەرەتای ( 2000)دوو هەزاركانیش بەردەوام كەسانێك بە ناوی ڕیكخراوە و ڕۆژنامەنووسەوە لەسەر قووتی ئێمەی كەس و كاری ئەنفال كراوان دەژیان.
بە دەیان و سەدان نووسەر بوون پاڵەوان لە ناویاندا هەبوو جاش و مستە شار بوون، بەڵام چونكە كەس و كاری ئەنفال كراوان بێ كەس بوون و مێژووی پێشووتری خۆمان كەس نەبوو ئەوانمان بۆ باس بكات ئەندازیەك وون بوون .
ئەمرۆ بە دەیان پۆستی باڵا لە ساییەی كەسوكاری ئەنفال كراوان درا بە خەڵكانێك ڕۆژێك فرمێسكی تیمساحیان بۆ ئەنفال نەرە شتووە .
لە دوای ڕاپەرین ئەنفال بووە بە كاڵایەكی بازرگانی بۆ دەستەڵاتی كوردی و هەندێك جاش و زۆر كەسانی تر بۆ خۆ دەوڵەمەند كردن و پۆست وەر گرتنەوە و سوكایتیان بە پیرۆزی ئەنفال دەكەن ، كەچی هەتا ئەمرۆش رێزیان لێ دەگیرێت
ئاخر كام وەڵاتی نەماوە ئێوە سواڵی لێ نەكەن ؟ ئاخر لەكام وەڵاتی دونیا خۆتان نەبردبێت پێشووە بەناوی پرسی ئەنفال و لێرەش خەڵكانێكی نا بەرپرستان نە كردبێت بە كەڵەگا بۆسەر دڵی كەس و كاری ئەنفال كراوان ؟
ئاخر لە كام نەتەوەی دونیا هەبووە ،جینۆسایدی بە رانبەر نە كرا بێتەوە بەجینۆساید نەناسرابێت یان نە بووبێت بە پرسێكی هەنووكەی بۆیان ؟ جینۆسایدی نەتەوەی كورد لە دوای 30 ساڵ هێشتا لە چوار چێوەی دیاری كراوەی جوگرافی و سیاسیی دەرنەچووە.
بێ گومانم لە دوای چەنین وەزارەت و بەرێوەبەری گتشتی و بەرێوبەرایەتی و بەرێوبەرێتی و دەستەكان و قەڵەمە لاوازكانی دەستەڵات بۆ دۆسیەی جینۆساید هێشتا نەبوو بە غەمی گەورە و كارە یەكەمەكانی لایەن پەیوەندارەكان، هێشتا بەرگەی رەخنەوە و كار كردن بە شێوە ی زانستی و پرۆفیشناڵی ناگرن .
چونكە غەمی گەورەیان كورسی و دوڵەمەندیە، شەڕی كوتلە و حیزب دەكەن، چونكە بە هێزبوونی باڵ و حیزب و خۆ بە هێزكردنی سەروەی خۆیان ، كورس و پاروو چەورە كەیان مسۆگەر تر بە هێز تریان دەكات .
لە كۆتایدا ڕۆژگار كەسانێك دەر دەخات ، سەنگی خۆیان لای دادگای خوا و مێژووی نەتەوەكەی و كەسوكاری ئەنفال كراوان دیار بێت.
.
___________________________________
تێبنی : لەگەڵ ڕێزمدا بۆ كەسانێكی پاك و دڵسۆز
2- ئەم دەربرینم كراسێك بە بەری هەر كەسێكی كردوە خۆی تێدا بینیەوە پیرۆزەی .
